Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), bir kişinin bir travma olayına maruz kalmış olması sonucu oluşan sürekli, uzun süreli ve zorlayıcı bir stres reaksiyonudur. Travma olayları arasında şiddetli fiziksel veya duygusal zararlar, ölüm, tecavüz, terör saldırıları, doğal afetler veya savaş gibi olaylar sayılabilir.
Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) belirtileri genellikle dört temel kategoriye ayrılır:
Olayları hatırlamak: Kişi travma olayını ani veya sık sık canlı hatıralarla tekrar tekrar yaşayabilir. Bu hatıralar kişiyi rahatsız edebilir veya travma olayına maruz kaldığı anda yaşadığı duyguları yeniden yaşatabilir.
Kaçınma davranışları: Kişi travma olayı ile ilgili konuları, insanları veya yerleri kaçınabilir. Bu kişiyi travma olayı ile ilgili hatıraların veya duyguların gerçekleşmemesine yarayabilir ancak aynı zamanda kişinin hayatını sınırlandırabilir.
Duygusal reaksiyonlar: Kişi travma sonrasında öfke, korku, depresyon, endişe, utangaçlık veya duygusal numaralılık gibi duygusal reaksiyonlar yaşayabilir.
Davranışsal reaksiyonlar: Kişi travma sonrasında saldırgan davranışlar, uyku bozuklukları, iştahsızlık, konsantrasyon bozuklukları veya huzursuzluk gibi davranışsal reaksiyonlar yaşayabilir.
Bu belirtilerin genellikle birkaç hafta veya aylar içinde ortaya çıktığı düşünülse de, bazı durumlarda yıllar sonra bile ortaya çıkabilir.
Travma sonrası stres bozukluğu (PTSD) tedavisi genellikle birkaç farklı yöntemle gerçekleştirilir. En sık kullanılan tedavi yöntemleri şunlardır:
Psikoterapi: Bu yöntemde bir terapist veya psikolog ile birebir görüşmeler yapılır. En yaygın olarak kullanılan psikoterapi yöntemlerinden bazıları travma odaklı terapi, kognitif davranışçı terapi veya eylem terapisidir.
Medikal tedavi: Bu yöntemde ilaçlar kullanılır. Antidepresanlar, antipsikotikler veya sakinleştiriciler gibi ilaçlar travma sonrası stres bozukluğu belirtilerini azaltmak için kullanılabilir.
Destek grupları: Bu yöntemde travma sonrası stres bozukluğu olan kişiler ile benzer durumda olan diğer kişilerle birlikte olunur. Bu gruplar sayesinde kişiler travma sonrası yaşadıkları deneyimleri paylaşabilir ve destek alabilirler.
Tedavi seçimi kişinin durumu, belirtileri ve tercihleri göz önünde bulundurularak yapılmalıdır. Ayrıca birkaç yöntemi birden kullanmak daha etkili olabilir. Önemli olan kişinin travma sonrası yaşadıklarının farkında olması ve bunlarla nasıl baş edebileceği konusunda bilgi ve beceriler kazanmasıdır.
WhatsApp